فرهاد دریا

زندگی‌نامه

فرهاد دریا، با نام تولد فرهاد ناشر، خواننده، آهنگساز و تهیه‌کنندهٔ موسیقی افغان است. روزنامهٔ ۸صبح زادروز او را ۲۲ سپتامبر ۱۹۶۲ و زادگاهش را کابل گزارش کرده است. او در گفت‌وگویی با همین روزنامه از گذراندن ۱۷ سال نخست زندگی‌اش در کندز نیز یاد کرده است؛ بنابراین کابل زادگاه اوست و کندز بخشی از پیشینهٔ زندگی‌اش بوده است. دریا هنگام تحصیل ادبیات در دانشگاه کابل فعالیت موسیقی خود را پی گرفت و گروه «گروه باران» را با چند دانشجوی دیگر بنیان گذاشت. زندگی‌نامهٔ منتشرشده در وبلاگ منتسب به او سال ۱۹۸۲ را برای شکل‌گیری گروه ذکر می‌کند. باران با سبک فولک‌پاپ و حضور در رادیو و تلویزیون افغانستان شناخته شد؛ پس از پایان فعالیت گروه، دریا مسیر انفرادی را ادامه داد. ترانه‌هایی چون «آی من»، «روز بازار» و «دختر سردار» در دورهٔ گروه باران از آثار شناخته‌شدهٔ آن بودند. دریا در دههٔ ۱۹۸۰ هم کار گروهی داشت و هم آثار انفرادی منتشر کرد. از آلبوم‌های ثبت‌شدهٔ این دوره می‌توان «راه رفته» (۱۹۸۱)، «موسیقی محلی» (۱۹۸۲)، «باران» (۱۹۸۳)، «غزل» (۱۹۸۵)، «بلبل آواره» (۱۹۸۶)، «مزد‌دیگر» و «بزم غزل» (هر دو ۱۹۸۸) و «مهربانی» (۱۹۸۹) را نام برد؛ تاریخ‌ها بر پایهٔ فهرست دیسکوگرافی منتشرشده هستند. در سال ۱۹۹۰ افغانستان را ترک کرد و مدتی از کشور دور بود. یک گزارش تایم در سال ۲۰۰۱ او را هنرمندی توصیف می‌کند که از ۱۹۹۰ در تبعید به‌سر می‌برد. زندگی‌نامهٔ منتشرشده در وبلاگ منتسب به دریا از ضبط و انتشار آلبوم «بیگم جان» در ۱۹۹۲ در دورهٔ تبعید یاد می‌کند. در ادامه، آلبوم‌هایی چون «افغانستان» (۱۹۹۵)، «شکر» (۱۹۹۷)، «در سرزمین بیگانه» (۱۹۹۹) و «سلام افغانستان» (۲۰۰۳) منتشر شدند. «کابل جان»، از آلبوم «بیگم جان»، به‌عنوان ترانه‌ای دربارهٔ کابل و دوری از وطن شناخته می‌شود. گزارش تایم می‌گوید این قطعه پس از ورود مجاهدین به کابل از رادیو پخش شد و در سال ۲۰۰۱ نیز نخستین ترانه‌ای بود که رادیو افغانستان پس از سقوط حکومت طالبان پخش کرد. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که موسیقی دریا برای مخاطبانی فراتر از افغانستان شنیده می‌شد. دریا در سال ۲۰۰۳ آلبوم «سلام افغانستان» را منتشر کرد؛ آی‌فیلم ۲ این آلبوم را حاصل نخستین سفر او به کابل معرفی می‌کند. مصاحبه‌های او در یورونیوز و ۸صبح نشان می‌دهند که موسیقی را راهی برای بیان تجربهٔ انسانی و مسائل افغانستان می‌داند، نه صرفاً سرگرمی. در آثار و گفت‌وگوهایش مضامین وطن، جنگ، صلح و زندگی مردم برجسته‌اند. فعالیت اجتماعی نیز بخش مستندی از کارنامهٔ اوست. در گفت‌وگو با یورونیوز دربارهٔ پشتیبانی از کودکان خیابانی و آموزش آنان از راه نهاد «کوچه» توضیح داده است. گزارش ۸صبح نیز نمونه‌ای از کمک‌رسانی او و همکارانش پس از فاجعهٔ طبیعی ارگو در بدخشان را ثبت کرده است. منابع معرفی‌شده او را همچنین فعال مدنی و حقوق بشر می‌خوانند. دریا همچنان به انتشار موسیقی و اجرا ادامه داده است. کانال رسمی یوتیوب او در سال ۲۰۲۶ ویدیوی اجرای زنده منتشر کرده و صفحهٔ هنرمندش در اسپاتیفای آثاری چون «دنیا گذران»، «خوشم می‌آید»، «وطنداری» با آریانا سعید و «گلم گلم» را فهرست می‌کند. منابع بررسی‌شده محل زندگی کنونی او را به‌طور قابل اتکا مشخص نمی‌کنند؛ ازاین‌رو دربارهٔ اقامت فعلی او ادعایی نمی‌شود.